Μου λείπει τόσο πολύ κάτι να με εκπλήξει.

Δεν ξέρω πότε ακριβώς άρχισα να χάνω την ικανότητα να εκπλήσσομαι. Ίσως όταν έμαθα να αναγνωρίζω πολύ γρήγορα τις καταστάσεις. Όταν οι άνθρωποι έγιναν προβλέψιμοι, οι συζητήσεις απέκτησαν γνωστές διαδρομές και τα γεγονότα άρχισαν να ακολουθούν μια σειρά που μπορούσα σχεδόν πάντοτε να μαντέψω. Απέκτησα εμπειρία, είπα. Έγινα πιο συνετός, πιο προσεκτικός, πιο δύσπιστος απέναντι στο απίθανο.

Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβω, άρχισα να ζω σαν να είχα διαβάσει από πριν το βιβλίο.

Ξέρω ποιος θα πει τι, ποιος θα αργήσει, ποιος θα εμφανιστεί, ποιος θα ακυρώσει. Κι όταν κάτι ξεφεύγει από τον κανόνα, αντί να το αφήσω να με παρασύρει, σπεύδω να το εξηγήσω. Να του αποδώσω αιτίες, προθέσεις, σκοπούς. Να το κάνω κατανοητό, ασφαλές, ακίνδυνο.
Λες και η έκπληξη είναι ένα λάθος της πραγματικότητας που πρέπει να διορθώσω.
Κι όμως, πόσο όμορφο είναι να μην ξέρω.
Να ξεκινώ μια κουβέντα χωρίς να γνωρίζω πού θα καταλήξει. Να βρίσκομαι σε μια παρέα και να ξεχνώ την ώρα, να παίρνω έναν δρόμο μόνο και μόνο επειδή δεν τον έχω ξαναπερπατήσει. Να συναντώ έναν άνθρωπο που δεν έχει ακόμη καμία θέση στη ζωή μου, χωρίς να υποψιάζομαι πως κάποτε θα αναρωτιέμαι πώς ήταν δυνατόν να ζούσα χωρίς να τον γνωρίζω.
Υπήρξε μια εποχή που αυτή η άγνοια δεν με τρόμαζε. Την αναζητούσα. Άφηνα τις μέρες να ξεφεύγουν από τα σχέδιά μου, άλλαζα κατεύθυνση χωρίς να ζητώ εξηγήσεις, εμπιστευόμουν την πιθανότητα να συμβεί κάτι που δεν είχα υπολογίσει.
Δεν ήταν όλα όμορφα τότε. Ούτε οι εκπλήξεις ήταν πάντοτε ευχάριστες. Αλλά υπήρχε μέσα μου μια διαθεσιμότητα απέναντι στο άγνωστο, μια σχεδόν αυθάδης βεβαιότητα πως ο κόσμος δεν είχε ακόμη εξαντλήσει τις δυνατότητές του.
Ίσως αυτό που έχασα με τον καιρό να μην είναι η περιέργεια, αλλά η προθυμία να εκτεθώ σε όσα δεν ελέγχω. Έμαθα να προφυλάσσομαι από τις απογοητεύσεις, να μην ενθουσιάζομαι εύκολα, να συγκρατώ τις προσδοκίες μου. Στην αρχή αυτό έμοιαζε με σοφία. Ύστερα έγινε συνήθεια. Και κάποια στιγμή ανακάλυψα πως δεν είχα προστατευτεί μόνο από όσα θα μπορούσαν να με πληγώσουν, αλλά και από όσα θα μπορούσαν να με συγκινήσουν.
Δεν μου λείπουν τα χρόνια που πέρασαν, ούτε κάποια εξιδανικευμένη εκδοχή του παρελθόντος. Έμαθα να αγαπώ και την ησυχία, την επανάληψη, τη γνώριμη διαδρομή προς το σπίτι. Βρίσκω τρυφερότητα στα καθημερινά πράγματα. Στο φως που πέφτει κάθε απόγευμα στο ίδιο σημείο του δωματίου, στον ήχο ενός γνώριμου βήματος, στις μικρές συνήθειες που κάνουν έναν τόπο δικό μου.
Αλλά αισθάνομαι πως υπάρχει μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στην ηρεμία και στην ακινησία. Ανάμεσα στο να έχω βρει έναν ρυθμό και στο να μην μπορώ πια να βγω από αυτόν.
Κάποτε οι επιθυμίες μου ήταν πιο απείθαρχες. Δεν ζητούσαν πάντοτε την άδεια της λογικής ούτε περίμεναν να εξασφαλιστούν οι κατάλληλες συνθήκες. Μπορούσα να αποφασίσω μια εκδρομή μέσα σε πέντε λεπτά, να περάσω μια ολόκληρη νύχτα συζητώντας κάτι ασήμαντο, να διασχίσω μια πόλη για να συναντήσω κάποιον χωρίς να έχω ετοιμάσει ούτε μία κουβέντα.
Δεν ήταν απαραίτητα καλύτερες οι αποφάσεις μου. Ήταν όμως δικές μου, με έναν τρόπο που δεν υποτασσόταν διαρκώς στην ανάγκη να είναι όλα λογικά και χρήσιμα.
Αναρωτιέμαι πότε άρχισα να απαιτώ από κάθε επιθυμία να παρουσιάζει πρώτα το σχέδιο υλοποίησής της. Πότε το αυθόρμητο έγινε απερισκεψία, το απρόβλεπτο ενόχληση και η λαχτάρα κάτι που έπρεπε να συγκρατώ για να μη διαταράσσω την τάξη των πραγμάτων.
Ίσως γι' αυτό με συγκινούν τόσο οι μικρές, ανεξήγητες χειρονομίες. Ένα λουλούδι κομμένο από την άκρη ενός δρόμου. Ένα βιβλίο που κάποιος θυμήθηκε πως ήθελα να διαβάσω. Μια φωνή που λέει «είμαι εδώ κοντά» και δεν περιμένει να βρεθεί κάποιος ιδιαίτερος λόγος. Μια πρόσκληση που δεν έχει καμία χρησιμότητα πέρα από τη χαρά της συνάντησης.
Σε τέτοιες στιγμές ανακαλύπτω κάτι περισσότερο από την ίδια την πράξη. Ότι ένας άλλος άνθρωπος, μέσα στη δική του ξεχωριστή καθημερινότητα, βρήκε χώρο για μια σκέψη που με αφορά. Ότι δεν χρειάστηκε να του υπενθυμίσω την παρουσία μου, να του εξηγήσω μια ανάγκη ή να προτείνω κάποια λύση.
Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα ωραιότερα αισθήματα: να ανακαλύπτω πως υπάρχω και μέσα σε μια ιστορία που δεν την αφηγούμαι εγώ.
Δεν το αισθάνομαι ως ανάγκη επιβεβαίωσης. Είναι η χαρά της συνάντησης δύο ανεξάρτητων επιθυμιών, χωρίς η μία να έχει προηγουμένως υπαγορεύσει την άλλη.
Σκέφτομαι συχνά πόσο παράξενα λειτουργεί ο χρόνος. Μπορεί να περάσω εβδομάδες ολόκληρες χωρίς να μου αφήσουν σχεδόν κανένα ίχνος στη μνήμη, και ύστερα ένα απόγευμα λίγων ωρών να παραμείνει ολοζώντανο για χρόνια. Δεν θυμάμαι πάντοτε τι έκανα εκείνη την ημέρα, αλλά θυμάμαι τη θερμοκρασία του αέρα, ένα τραγούδι που ακουγόταν από κάπου, τον τρόπο που κάποιος γύρισε να με κοιτάξει.
Υπάρχουν στιγμές που αισθάνομαι τον χρόνο να διαστέλλεται τόσο, ώστε μια ολόκληρη εποχή να μοιάζει πως χωρά μέσα τους. Ίσως αυτό να αναζητώ: να πάψει για λίγο η μέρα μου να μετριέται με ώρες και υποχρεώσεις. Να αποκτήσει ένα πριν και ένα μετά για κάποιον λόγο που δεν θα μπορούσα να είχα υποψιαστεί το πρωί.

Δεν ζητώ να ανατραπούν τα πάντα. Ούτε πιστεύω πως η ζωή οφείλει να μου προσφέρει διαρκώς συγκινήσεις. Θα ήταν εξαντλητικό, άλλωστε, να μετατρέψω ακόμη και την έκπληξη σε απαίτηση.
Θα ήθελα μόνο να μη συνηθίσω τόσο πολύ την απουσία της, ώστε να πάψω να την αναγνωρίζω όταν εμφανιστεί.
Να μη βρεθώ κάποτε μπροστά σε κάτι όμορφο και, αντί να το ζήσω, να αρχίσω αμέσως να αναρωτιέμαι πόσο θα διαρκέσει, τι σημαίνει και τι θα συμβεί όταν τελειώσει.
Να μπορέσω να σταθώ για λίγο μέσα στη στιγμή, χωρίς την ανάγκη να την εξηγήσω ή να την προφυλάξω από το μέλλον της.
Όπως θα στεκόμουν ξαφνικά στη βροχή χωρίς να σκέφτομαι αν έχω ομπρέλα.

Και να γελάσω.

Ίσως με τον εαυτό μου, που είχε πιστέψει πως τα ήξερε όλα. Ίσως με την τύχη, που είχε αρκετή υπομονή ώστε να περιμένει να πάψω να την υπολογίζω.
Και τότε σκέφτομαι πως, αν συμβεί επιτέλους κάτι τέτοιο, ίσως το πρώτο πράγμα που θα κάνω θα είναι να αναρωτηθώ γιατί συνέβη.
Ίσως προσπαθήσω να το εξηγήσω, να αναζητήσω τις αιτίες του, να υπολογίσω τις συνέπειες. Ίσως καταφέρω να καταστρέψω ακόμη και την πιο όμορφη έκπληξη με την ανάγκη μου να την καταλάβω.
Κι αυτή είναι μάλλον η πιο δυσάρεστη ανακάλυψη.
Δεν είναι καθόλου βέβαιο πως η ζωή έχει πάψει να με εκπλήσσει.

Ίσως απλώς εγώ έχω πάψει να της το επιτρέπω.