Είμαι αισιόδοξος. Και προσπαθώ πολύ γι’ αυτό. Όχι επειδή πιστεύω πως όλα στο τέλος διορθώνονται ή επειδή αγνοώ όσα μπορούν να χαθούν. Προσπαθώ να κοιτάζω το φως χωρίς να ψάχνω αμέσως τη σκιά του, να χαίρομαι κάτι χωρίς να ετοιμάζομαι από πριν για το τέλος του, να πιστεύω πως η ζωή μπορεί ακόμη να ανοίξει δρόμους που δεν έχω φανταστεί.

Είναι όμως αισιοδοξία αυτό; Ή απλώς η επιμονή να συνεχίζω; Βλέπω πράγματι το φως ή το χρειάζομαι τόσο πολύ, ώστε το αναζητώ παντού για να μη σταματήσω;

Έχω συνηθίσει τόσο τον πόνο, που μερικές φορές αναρωτιέμαι αν έφυγε ή αν απλώς έμαθα να περπατώ μαζί του. Έγινε βάρος γνώριμο, σχεδόν οικείο. Κι όταν σωπαίνει για λίγο, η ησυχία με ξενίζει, σαν τόπος στον οποίο δεν έχω μάθει ακόμη να κατοικώ.

Ίσως γι’ αυτό οι ευχές μου έχουν γίνει όλο και μικρότερες. Η δικαίωση πια δεν μου αρκεί. Δεν αλλάζει όσα έγιναν, δεν επιστρέφει όσα χάθηκαν, δεν ελαφραίνει απαραίτητα αυτό που έμεινε. Ακόμη κι αν κάποιος αναγνωρίσει πως είχα δίκιο, τι κερδίζω, αν εξακολουθώ να κουβαλώ το ίδιο τραύμα; Περισσότερο από την απόδειξη πως πόνεσα άδικα, θέλω να πάψω να πονάω.

Υπάρχει άραγε μοίρα χωρίς πόνο; Ή κάθε ζωή κουβαλά από την αρχή τις απώλειές της, όπως τα δέντρα κουβαλούν ήδη μέσα στην άνοιξη το φθινόπωρο που θα έρθει;

Μας έμαθαν να λέμε πως ο πόνος δυναμώνει, πως κάτι αφήνει, πως κάπου οδηγεί. Μα οδηγεί πάντα; Μήπως μερικές φορές απλώς περνά από πάνω σου; Μήπως αντί για σοφότερο σε κάνει μόνο πιο κουρασμένο; Καμιά φορά δεν χαρίζει βάθος· στενεύει, μαθαίνει το σώμα να περιμένει τα χειρότερα, τον νου να φοβάται πριν ακόμη υπάρξει λόγος.

Και η αντοχή είναι πάντα δύναμη; Ή μήπως κάποιες φορές είναι απλώς η συνήθεια να μένεις εκεί όπου έπρεπε να έχεις φύγει;

Για χρόνια έμαθα να μένω. Να περιμένω. Να εξηγώ περισσότερο απ’ όσο μου αναλογούσε. Να δίνω χώρο, ώσπου να μη μένει χώρος για μένα. Να κρατιέμαι από λίγες φωτεινές στιγμές και να τις απλώνω πάνω σε όλο το σκοτάδι, για να μπορώ να λέω πως άξιζε.

Άξιζε όμως; Ή το ήθελα τόσο πολύ, ώστε έμαθα να μετατρέπω τα ελάχιστα σε απόδειξη για τα πάντα;

Τώρα θέλω να πάψω να είμαι τόσο καλός στην αντοχή. Το ότι μπορώ να κουβαλήσω κάτι δεν σημαίνει πως πρέπει. Το ότι συνήθισα ένα βάρος δεν το κάνει δικό μου. Κι επειδή κάτι έμεινε πολύ καιρό μέσα μου, δεν σημαίνει πως έγινε μέρος της φύσης μου.

Τι θα γινόταν αν σταματούσα να μετρώ την αξία των πραγμάτων από το πόσο με ταράζουν; Αν ξεχώριζα την ένταση από το βάθος, την έλλειψη από την επιθυμία, την αγωνία από ό,τι είναι αληθινά τρυφερό;

Και τι προσθέτουν τελικά όλα αυτά στη ζωή μου; Οι εξηγήσεις, οι νίκες, οι ήττες, οι μεγάλες λέξεις; Τι πολλαπλασιάζουν μέσα μου, αν δεν με βοηθούν να ζω πιο ελεύθερα;

Δεν ξέρω αν υπάρχει ζωή χωρίς θλίψη ή μοίρα χωρίς πόνο. Ξέρω μόνο πως ο πόνος δεν πρέπει να γίνει το σταθερό σημείο γύρω από το οποίο περιστρέφονται όλα τα υπόλοιπα.

Και όσο αυτή η περαστική ζωή συνεχίζει να περνά, τι θέλω τελικά από αυτήν; Να τη βγάλω απλώς ως το τέλος; Να αποδείξω πως άντεξα; Η επιβίωση και η δικαίωση δεν μου αρκούν. Θέλω κάτι περισσότερο.

Θέλω να ζήσω ολόκληρη τη ζωή, να δημιουργήσω, να αγαπήσω και να αφήσω πίσω μου κάτι πιο φωτεινό απ’ ό,τι βρήκα. Να χαίρομαι ό,τι ανθίζει χωρίς να το ακυρώνω επειδή κάποτε θα τελειώσει. Και όταν κοιτάξω πίσω, να μπορώ να πω πως ο πόνος υπήρξε στη ζωή μου, αλλά δεν ταυτίστηκε μαζί της.