Υπάρχουν πράξεις που μένουν μέσα μου. Δεν τις ξεχνώ, όχι από ανικανότητα, αλλά γιατί κάθε μία άφησε ένα σημάδι που δεν σβήνει. Τις βλέπω καθαρά ακόμα και όταν προσπαθώ να τις αγνοήσω· ακόμα και όταν θέλω να πω ότι όλα έχουν μια εξήγηση. Κάθε πράξη κουβαλάει το βάρος της, και εγώ δεν θέλω να το ξεφορτωθώ.

Ενεστώτας

Στο τώρα συνήθως δε δίνω σημασία. Ζω καλοπροαίρετα, χωρίς καχυποψία, με την αίσθηση ότι υπάρχουν όρια που δεν θα ξεπεραστούν. Πιστεύω ότι υπάρχει μια κοινή ηθική, κάτι άρρητο που μας κρατάει όλους σε μια ισορροπία. Δεν ψάχνω το λάθος, δεν περιμένω την υπέρβαση. Κι έτσι αφήνω πράξεις να περνούν, να υπάρχουν, χωρίς να τις βαραίνω όσο ίσως τους αξίζει. Κάποιες φορές ακόμη γελώ, κάποιες φορές αγνοώ λεπτομέρειες που άλλοι θα μεγένθυναν, και επιτρέπω στον χρόνο να κυλήσει, κρατώντας μέσα μου την πίστη ότι η καλοσύνη και η λογική θα είναι αρκετές για να σταθούν οι άνθρωποι γύρω μου.

Παρατατικός

Κι όμως, υπάρχουν πράξεις που γίνονταν. Λόγια που επαναλαμβάνονταν, στάσεις που κρατιούνταν, σιωπές που διαρκούσαν περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε. Τα έβλεπα, τα ζούσα, αλλά δεν τα σταματούσα. Τα εξηγούσα, τα δικαιολογούσα, τα άφηνα να συνεχίζονται. Και όσο γίνονταν, τόσο κάτι μέσα μου τα κατέγραφε, σιωπηλά, χωρίς αντίδραση, αλλά όχι χωρίς επίδραση. Θυμάμαι την αίσθηση της σταθερότητας που έμοιαζε φυσική τότε, την αίσθηση ότι όλα ήταν κομμάτια μιας καθημερινής ροής, ενώ στην πραγματικότητα κάθε πράξη προσέθετε στρώσεις στη συνείδησή μου.

Αόριστος

Και μετά συνειδητοποιώ κάτι που έγινε μία φορά. Μια πράξη, μια στιγμή, ένα γεγονός που δεν επαναλήφθηκε, αλλά ήταν αρκετό για να ταρακουνήσει κάτι μέσα μου. Εκείνη τη μία φορά φάνηκε καθαρά κάτι που δεν μπορούσα να αγνοήσω, κάτι που φώτισε τις αδυναμίες ή την αδικία, κάτι που αποκάλυψε μια αλήθεια την οποία δεν είχα δει πριν. Και τότε συνειδητοποιώ πόσο σημαντικό ήταν — όχι γιατί κράτησε, αλλά γιατί φανέρωσε. Κάθε λέξη, κάθε χειρονομία, κάθε σιωπή εκείνης της στιγμής αποκτά βάρος, σαν να συγκεντρώνονται όλα τα προηγούμενα μικρά κομμάτια του χρόνου σε μια ξεκάθαρη εικόνα.

Παρακείμενος

Και τότε διαπιστώνω ότι υπάρχουν πράξεις που έχουν προηγηθεί. Δεν είναι μόνο αυτό που έγινε μία φορά· είναι όσα έχουν ήδη συμβεί και έχουν αφήσει ίχνη. Βλέπω το παρόν διαφορετικά, γιατί κουβαλάει μέσα του συνέπειες που δεν είχα συνειδητοποιήσει. Κάθε στιγμή φέρνει μαζί της τις αποτυπώσεις του παρελθόντος, και οι άνθρωποι γύρω μου δεν είναι μόνο αυτό που κάνουν τώρα, αλλά αυτό που έχουν κάνει πριν και έχει μείνει σαν αποτύπωμα. Η αίσθηση αυτή δημιουργεί μια βαριά σιωπή μέσα μου, μια γνώση ότι η ζωή δεν είναι στιγμές που συμβαίνουν ξεκομμένες· όλα συνδέονται.

Υπερσυντέλικος

Και όσο προχωράω, ανακαλύπτω και άλλες πράξεις που είχαν γίνει. Πράγματα που είχα δει αλλά δεν είχα καταλάβει, στιγμές που είχα προσπεράσει, λόγια που έμειναν μισά, κινήσεις που με είχαν κάνει να νιώσω κάτι χωρίς να το αντιληφθώ τότε. Κάθε μία προσθέτει βάρος, κάθε μία φωτίζει κρυφές γωνιές μέσα μου που δεν ήξερα ότι υπήρχαν. Κι εκεί, κάπου εκεί, φτάνω στο μηδέν. Στο σημείο που πνίγομαι, όπου οι σκέψεις τριγυρνούν κυκλικά, όπου δεν υπάρχει τέλος στις αναδρομές. Φοβάμαι, τα χτυπήματα του παρελθόντος με κατακλύζουν, και η επίγνωση είναι οδυνηρή, μα αδιάψευστη.Πανικοβάλλομαι. Υποφέρω. Δηλητηριάζομαι.

Στιγμιαίος μέλλοντας

Λέω θα σταθώ. Άμεσα, αμέσως, χωρίς δεύτερη σκέψη. Το σώμα μου τρέμει, η καρδιά χτυπά σαν τύμπανο, τα χέρια μου σφίγγονται και η αναπνοή μου κόβεται. Κάθε απόφαση της στιγμής γίνεται έντονη, σχεδόν σκληρή: θα μιλήσω ή θα σωπάσω, θα απλώσω χέρι ή θα απομακρυνθώ, θα θέσω όρια ή θα παραμείνω ακίνητος. Είναι η παρόρμηση που ξυπνάει από το βάρος του παρελθόντος, η πρώτη, ακατέργαστη απάντηση απέναντι σε όσα με πλήγωσαν ή με διατάραξαν, όπου κάθε κίνηση, κάθε λέξη, κάθε επιλογή είναι η άμεση αντίδραση της ψυχής μου. Θα βρω τι έχει πραγματική αξία και τι είναι απλώς αντίδραση της στιγμής. Τι πρέπει να κρατήσω, τι να αφήσω πίσω, τι να μην αφήσω να με κυριεύσει.

Μέλλοντας διαρκείας

Σιγά σιγά θα αρχίζω να μετατρέπω την παρόρμηση σε συνειδητή δράση. Η ένταση του στιγμιαίου —το τράνταγμα, ο θυμός, η πίεση που με έσπρωξε να αντιδράσω— θα γίνει εργαλείο για τις επόμενες κινήσεις μου. Δεν θα αφήνω τις στιγμές να με καθορίζουν, αλλά θα τις μετατρέπω σε δύναμη που αντέχει στον χρόνο. Κάθε πράξη που θα3 αποφασίζω να κάνω θα έχει διάρκεια και νόημα· δεν θα είναι στιγμιαία εκτόνωση ή παρορμητική αντίδραση, αλλά αποτέλεσμα επίγνωσης, σκέψης και στρατηγικής. Από την παρόρμηση της στιγμής  θα ξεκινά μια δυναμική πορεία· οι πράξεις μου αποκτούν βάρος, συνέπεια και διάρκεια, θα χτίζουν τη ζωή μου, θα αποδίδουν στον εαυτό μου και σε όσα αξίζουν προσοχή, και θα με προστατεύουν χωρίς να με περιορίζουν. Κάθε μέρα, κάθε βήμα,  θα διαμορφώνει τη συνέχεια που επιλέγω να ζήσω.

Συντελεσμένος μέλλοντας

Δε θα αργήσει η στιγμή που θα έχουν απομείνει μόνο όσα έχουν πραγματική σημασία. Οι υπερβολές, οι παρορμήσεις, οι περιττές ανησυχίες θα έχουν φύγει. Θα έχω μάθει τι κρατάω και γιατί, τι θα έχω αφήσει πίσω και τι δεν χρειάζεται να ξαναδώ. Δεν είναι λήθη·  θα είναι καθαρή επιλογή, μια ηρεμία που προκύπτει από την επίγνωση, από την αίσθηση ότι τώρα μπορώ να προχωρήσω χωρίς να με βαραίνουν πράγματα που δεν αξίζουν. 

Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να ξαναγυρίσω στον ενεστώτα. Αλλά όπως είπα και στην αρχή κάποια πράγματα δεν ξεχνιούνται.